Oh My Gulay!

The Filipino language is rich in interesting idioms and expressions, that make our conversations more colorful. Like the expression, “isang bulate na lang ang hindi pumipirma,” which means near-death condition. It definitely sounds light-hearted on an otherwise grave predicament.

Anyways, since it’s summer here where I live, and we have planted some vegetables, I would like to showcase our use of vegetables (gulay) in our idioms and expressions, and their respective meaning.

1. Nagmumurang kamias.

This means an “old” individual acting like “young.” For instance, a grandma trying to dress-up like a teenager, perhaps with a hanging shirt and short mini-skirt. In other words, it is used to describe people who are not acting appropriately their age.

Example: Pare, ‘yung lolo mo nagmumurang kamyas, niyaya ba namang i-date niya ‘yung pinsan kong kolehiyala.

2. Pulis Patola

The term means a good-for-nothing cop. I think the term is use, as policeman usually carry a baton (batuta). But here it is described as the police carrying a patola instead of a baton. There’s even an action-comedy movie with that title in the 1990’s.

The expression of “sundalong-kanin” have a similar connotation, a useless soldier whose only contribution in the battle is to consume the rice ration.

Example: Sabi ni General Bato, ititiwalag niya lahat ng mga Pulis Patola.

3. Nangangamatis

This term is used to describe something that is swelled up and inflamed, like a tomato that is plump and red. But mostly the term is reserved for a complication after a boy’s circumcision. Definitely you don’t want that term to describe the you-know-what after being circumcised.

Example: Hijo, pagkatapus mong tuliin, langgasin mo araw-araw, para hindi mangamatis.

4. Nangangamote

Nangangamote means having difficulty or failing to do well. We also use the term kamote to describe somebody who is dim-wit or unintelligent. For sure, you don’t want to be called anak ng kamote. You don’t want to receive the kalabasa award either.

I am not sure why we use kamote as a derogatory term. Kamote for all I know is a highly nutritious food and don’t deserve to be treated with disdain.

Example: Nangamote ka naman sa exam, mas bobo ka pa sa row 4.

5. Mani-mani lang

This term is the opposite of nangangamote. Mani-mani lang means it was so easy that you breezed through it whatever it was. Again, I don’t know why we favor mani (peanut), but hate kamote.

Mani is also used as a slang term for a female’s anatomy. Yes, the counterpart of that thing I mentioned above that can become nangangamatis.

Example: Mana sa akin sa pagka-genius ‘yung pamangkin ko, kasi minani-mani lang niya ang Quantum Physics.

6. Giyera Patani

This is an old expression that means a fight or an argument without causing serious harm or consequences. As you know, a patani (lima bean), is a pod vegetable that has lightweight seeds. And even if you hit somebody with these seeds, it will not cause grave injury.

Example: Hanggang giyera patani lang naman ang away namin ng misis ko.

7. Pupulutin sa kangkungan

This term means a summary execution without having a trial. In other words it is extra judicial killing (EJK), which nowadays is a very hot topic of contention. The origin of the expression is that one way of hiding a “salvage” victim’s body is to dump it in the swamps or where there’s a heavy growth of kangkong (swamp cabbage).

Example: Kung hindi ka tumigil sa pagiging addict, baka pupulutin ka na lang sa kangkungan balang araw.

8. Mala-labanos ang kutis

This expression is comparing the complexion of someone’s skin to be like labanos (horse-radish), which is white and smooth. I am not sure though why we who are supposed to be proud to be lahing kayumanggi are so pre-occupied and trying so hard to be “white.” Just look around and we are so inundated with all those advertisements of whitening products.

Example: Gumagamit kasi ako ng mga Belo products kaya’t mala-labanos na ang kutis ko ngayon.

9. Parang luya

Unlike the expression mala-labanos which is mostly deemed as a compliment, the expression parang luya is far from being one. In fact it is an insult. The term is usually used to describe an ugly feet. This is due to the fact that luya (ginger) has crooked and contorted branching fingers.

Example: Kahit anong pa-pedicure mo, parang luya pa rin ang mga paa mo.

10. Balat-sibuyas

This term is used to describe a person that is easily hurt or sensitive to criticisms. This idiom is due to the fact that the onion has very thin skin. I am not sure if the added fact that peeling and cutting onion makes one cry, contributes to the meaning of the term.

Example: Balat-sibuyas naman itong si Dagul, sinabihan lang na malakas pa siya sa balyena kung kumain, ay umiyak na.

*******

That’s all for now folks. I know there’s still a lot of vegetables mentioned in the song Bahay Kubo that we have not covered here. So if you know more vegetable expressions, please drop me a comment. Thank you for reading.

 

Walking in the Land of History

In my lifetime, there are trips that I really cherished. Journeys that have deep personal meaning, that they are more than just trips.

Like the trip we made a few years back to the place that gave me so much inspiration since my teenage years (see previous post). And to see and be there in person in that awe-inspiring place was a life-fulfilling dream.

IMG_7306

me in the Grand Canyon

Then there are the trips that are always dear to me. Trips that bring me back where I came from. That even though how far I wandered, this place always pulled me back, for this is where my heart is. Home.

DSC_0601

photo taken somewhere in the Philippines

This year we made another epic journey. To a place whose relevance is more far-reaching than the place itself. A place so rich in history, that the events that happened here changed the course of humanity. This place has a special spiritual meaning to me: to walk where my Savior walked.

Jerusalem as viewed from the mount of Olives


(*More post of our trip to Jerusalem to follow. No, not the musical chair, but the real trip to Jerusalem).

Ang Aking Bakyang Tsinelas

Noong makalawang araw ay napansin ng aking misis ang aking pambahay na tsinelas. Pudpod at gulagulanit na raw ito. Oo nga naman, mahigit sampung taon ko na ring gamit gamit ito. Naghihingalo at nagmamakaawa na ang aking tsinelas. Humihingi na ito ng kapalit.

Marami akong naging tsinelas mula nang ako’y bata pa. Aaminin ko nagsuot ako ng bakya noong  nasa Pilipinas pa ako. Pero bago ko sabihin kung bakit ako nagsuot ng bakya, ay talakayin muna natin ang tungkol sa tsinelas.

Tayong mga Pilipino ay may magiliw na relasyon sa ating mga tsinelas. Marami tayong klase ng tsinelas na iba’t ibang uri at yari. May goma, abaka, alpombra, balat (leather), kahoy (gaya ng bakya), plastic at iba’t iba pa.

Kung ikaw ay dadalaw sa isang bahay sa Pilipinas, ang unang bubungad sa iyo ay ang mga iba’t ibang kulay ng tsinelas na nagkalat sa may pintuan ng bahay. Kung ikaw ay bisita, kapag hinubad mo ang iyong sapatos pagpasok sa bahay, ay maaring alukin ka rin ng tsinelas na pambahay para iyong isuot.

slippers

photo from jllanderal.wordpress.com

Dahil na rin siguro sa ating maiinit na klima, kaya tsinelas lang ang ating parating gamit. Kung mamamalengke, o mamamasyal, pupunta ng mall o bangko, tsinelas lang ang suot ay sapat na. Marami ngang mga manggagawa ang nakatsinelas lang sa kanilang trabaho. Siyempre pagpupunta sa beach, ay tamang-tama ang tsinelas. Kung hindi naman beach, at sa baha ka lang lulusong, ay okay pa rin ang tsinelas.

Hindi ko sigurado kung sinong unang nag-imbento ng tsinelas. Maraming prueba na kahit noong maagang sibilisasyon ay may gamit ng saplot sa paa ang tao. Ito ay yari sa dahon, o hibla ng halaman, o kaya ay balat ng hayop. Ang ancient Egyptians ay nagsusuot na ng tsinelas na tulad ng modern-day flip-flops mula pa 1500 B.C. Ang mga sundalong Romano naman ay may sandalyas na may tali hanggang binti, na ang tawag ay caliga.

Sa kasaysayan rin ng China ay matagal nang gamit ang tsinelas. Sila rin yung nagpauso na ginagapos ang paa ng mga batang babae para manatiling maliit ang kanilang mga paa. Maganda raw sa panahon na iyon ang maliit ang paa. Yung kapitbahay namin sa Maynila na Instik, ang kanilang lola ay maliliit ang paa, dahil siguro sa pagsusuot ng bakal na tsinelas.

Ang salitang tsinelas ay galing sa salitang Kastila na “chinela” na nangangahulugang slipper or sandal. Panahon pa ng Kastila ay usong-uso na ang tsinelas sa Pilipinas.

Kahit si  Jose Rizal ay may kwento tungkol sa tsinelas. Isang araw nang bata pa raw si Rizal, siya at ang kanyang kuya ay sumakay sa bangka. Habang sila’y nasa bangka, nahulog ang isang tsinelas ni Rizal sa ilog, at ito’y inanod papalayo. Nang malaman niya na hindi na niya ito makukuhang muli, ay itinapon na rin niya ang natitirang pares sa ilog. Paliwanag niya sa kanyang kuya, dahil hindi na niya magagamit kung isang pares lang, subalit baka sakaling may makapulot ng dalawang pares ng kanyang tsinelas, at ito’y mapakinabangan muli. Bayani talagang mag-isip si Rizal.

Dahil sa papularidad ng tsinelas sa ating bansa, may mga bayan na may piyesta ng tsinelas. Sa Liliw Laguna, tuwing Abril ay may “Gat Tayaw Tsinelas Festival,” at sa Gapan Nueva Ecija naman, tuwing Agosto ay mayroon din silang Tsinelas Festival. Sa mga piyestang ito kanilang ipinagbubunyi ang mga lokal na yaring tsinelas, at dito rin makikitang pumaparada ang mga higanteng tsinelas.

9ed95689e383d2cc85db4bee278dc465

Tsinelas Festival, Liliw Laguna (photo from yahstar.com)

Noong ako’y bata pa, kahit nasa loob lang ng bahay ay naka-tsinelas kami, na kadalasan ito ay yari sa alpombra. Taga-Marikina ang ninang ng aking ate, kaya kung Pasko o kapag dumadalaw siya sa amin, lagi itong may regalong tsinelas na yaring Marikina para sa aming magkakapatid.

Noong nasa elementarya kami ay may naging project kami na gumawa ng pambahay na tsinelas. Ito ay yari sa lubid ng abaka na idinikit namin sa cardboard na hugis ng aming paa. Ilang araw ko lang ito nagamit dahil ito’y bumigay kaagad. Hindi kasi pulido ang aking pagkakagawa. Kaya siguro hindi ako naging sapatero.

Paglalabas naman ng bahay, ay rubber na tsinelas ang aking ginagamit. Kahit nagbabasketball ako sa kalsada, ay nakatsinelas lang ako. Napakarami kong tsinelas na napudpod, napigtal, o nasira sa pagbabasketball. Nasubukan mo bang lagyan ng perdible (safety pin) o alambre yung napigtas mong tsinelas? Gawain ko iyon noon.

Isa sa gusto kong tsinelas noon ay Spartan, dahil sa tingin ko ay medyo matibay ito. Sabi nga ng kanilang commercial, “Nasaan ang tibay mo?” Ang ibang mga brand noon ay  Bantex, Beach Walk at Islander. Mayroon ding Rambo na brand, na nauso noong naging sikat ang pelikulang Rambo. Hindi ko lang alam bakit ito ang pangalan, dahil naka-combat boots naman si Rambo at hindi nakatsinelas.

Gamit ko rin ang aking tsinelas sa paglalaro ng tumbang preso. Ito yung laro kung saan pinupukol mo ang lata ng iyong tsinelas. Ilang mga bata kaya ang nawala ang tsinelas sa paglalaro ng tumbang preso? Naglalaro din ako ng sipa (tingga at balot ng kendi) kahit nakatsinelas. Pipihitin ko lang sa may sakong ang aking tsinelas, ay sapak na sapak nang maglaro ng sipa.

Maniwala ka man o hindi, ang aking tsinelas ay akin ding naging sandata. Hindi sumasabog ang aking tsinelas at wala rin itong patalim na gaya ng sapatos ng kalaban ni James Bond. Hindi ko sa kaaway ginagamit ang tsinelas. Ang tisnelas ay sandata ko laban sa mga tinginingining na mga ipis! Aking aapakan o hahambalusin ang mga gumagapang na ipis, o kaya naman ay babalibagin kung sila ay air-borne.

Ang nanay ko naman, gamit din ang tsinelas (see previous post) para pamalo sa amin, kapag kami ay makukulit. Buti na lang nga at tsinelas na pambahay lang ang gamit niya, at hindi yung palu-palo sa paglalaba.

Ang dami talagang silbi ng tsinelas para sa ating mga Pilipino. Pero kung minsan, ang antas ng ating buhay ay hinuhusgahan sa ating suot na tsinelas. Maaring nakatsinelas nga pero Havaianas o kaya’y Birkenstock ang tsinelas. Sosyal! Kaya naman ‘di magkaugaga natin silang pagsilbihan at bigyan pansin. O baka dahil mumurahin lang o kaya nama’y gusgusin at sira-sira ang suot na tsinelas, kaya’t binabalewala lang natin sila, o tingin natin sa kanila ay bakya. Hindi ‘yung sinusuot, kundi bakya na ibig sabihin ay low-class o cheap.

spartan

Sana naman ang pagtingin natin sa tao ay pantay-pantay. Sosyal man ang tsinelas o bakya. May tsinelas man o wala. Sa paningin ng langit, tayong lahat ay pare-parehong nakayapak at walang dapat ipagyabang.

Mabalik tayo sa aking bakya. Oo, gumagamit ako ng bakya noon. Hindi ko ito suot papuntang palengke o kapag lumalabas. Hindi ko rin ito ginamit pangbasketball. Pero kung maapakan ka ng bakya kung nagbababaskeball? Siguradong patay. Patay ang kuko!

Ang gamit kong bakya noon ay sa loob lang ng aming bahay. Sirit na?

Tulad ng mga banyo sa Pilipinas, ang aming banyo’y laging basa ang sahig. Dahil ayaw naming magputik ang sahig, at dahil ayaw ring mabasa ang paa, kaya’t may bakya kami sa banyo, na para sa loob ng banyo lang. Aminado ako, ginagamit ko ang bakyang ito kapag ako’y gumagamit ng banyo.

Akala ninyo si Neneng lang ang nagbabakya?

(*comic strip is from Pugad Baboy)

Weight on My Shoulder

Ever since I have chosen this career, I have this feeling of weight on my shoulder every time I am at work. There’s always something around my neck.

It’s not that I feel like Atlas, the Titan in Greek mythology who was condemned to hold up the sky for eternity. No, nothing like carrying the world on my shoulder.

I know this profession can be stressful. And in fact it is always in the top 10 of most stressful jobs in the world. Though it may not be as much stress as police officers, fire fighters, and enlisted military personnel.

On the other hand, at least our profession is handsomely compensated. I agree though that the salary for police officers, fire fighters and the military should be increased, for the services they provide and the risks they take just to perform their duties.

But this weight on my shoulder and this feeling of something hanging around my neck could be a badge of pride as well. A symbol of our profession if you will.

Come to think of it, there may be other ways to bear this, but this is the easiest way to carry this load. That is around our neck. Thus I would always carry this weight on my shoulder, perhaps until I change career or until I retire.

Like what the Beatles’ song say:

Boy, you gotta carry that weight,
Carry that weight a long time,
Boy, you gonna carry that weight,
Carry that weight a long time.

If you’re wondering what is this weight on my shoulder?

I am just pertaining to the stethoscope that I always carry around my neck when I am working.

Were you thinking of the load of responsibility that we are burdened with? Well, that too. Especially when we’re in charge of the ICU.

By the way a stethoscope only weighs 6 ounces, which is not even half a pound. Unlike the taho vendor in the Philippines who has to carry that enormous weight on their shoulders as they go through streets after streets, just to make a living.

I really have nothing to complain about.

 

Pampalaglag

A post-Valentine’s story……

Sa isang maliit na barrio sa Pilipinas, isang babae ang nagpatingin sa duktor. Siya ay desperada.

“Doc, sana po ay matulungan ninyo ako. Wala po akong ibang mapupuntahan. Gusto ko pong magpalaglag,” ang halos na umiiyak na sambit ng babae.

Tinanong ng duktor ng ilang mga katanungan ang pasyente.

“Hija, ano ba ang iyong nararamdaman?”

“Kasi po lumalaki na ang aking tiyan, at para po itong laging humihilab,” sabi ng babae, “at lumalakas din po akong kumain.”

“May asawa ka ba,” ang tanong muli ng duktor.

“Wala po, pero mayroon po akong nobyo,” ang sagot ng babae.

“Anong sabi ng iyong nobyo tungkol sa problema mo,” and uling usisa ng butihing duktor.

“Hindi raw po muna siya makikipagkita sa akin, hangga’t hindi ko po raw nalulunasan ang problemang ito,” ang malungkot na dagdag ng babae.

“Ano naman ang payo ng iyong mga magulang,” ang tanong pa ng duktor.

“Ayaw ko pong malaman nila, at baka hindi po nila ako matanggap,” ang mahinang sagot ng kaawa-awang babae.

Marami pang naging tanong ang magaling na duktor, at sinagot naman ng babae ang lahat ng mga ito sa abot ng kanyang makakaya.

Matapos makuha ng duktor ang buong kuwento, ay kanya nang in-eksameng mabuti ang pasyente. Naging detalye at masinop ang duktor sa kanyang eksaminasyon.

Sumulat na ng reseta ang duktor at ito’y inabot sa kanyang pasyente.

“Hija, ito na ang mabisang gamot para sa iyo. Inumin mo ito ngayong gabi at bukas na bukas din, sigurado akong mawawala na ang iyong problema,” ang kumpidanteng sabi ng mabuting duktor.

Dali-daling nagtungo sa botika ang babae at binili ang niresetang gamot ng duktor.

Nang kinagabihan na, ay ininom ng babae ang resetang gamot sa kanya. Tatalab kaya ito? Malulunasan kaya ang kanyang problema? Ano kaya ang sasabihin ng kanyang mga magulang? Ano kaya ang magiging opinyon ng mga ibang tao? Makikipagbalikan na kaya sa kanya ang kanyang boyfriend?

Nang kinaumagahan na ay nakaramdam ng matinding sakit ng tiyan ang babae. Parang umiikot at gumigiling ang nasa sa loob na kanyang dala-dala. Butil-butil ang kanyang pawis at para baga siyang nanglalamig. Pakiramdam niya ay para siyang nakakain ng panis na pansit at kailangan niyang ilabas ang sama ng loob. Hindi na niya mapigilan.

Mabilis siyang tumakbo sa banyo. At sa kanyang pag-upo ay biglang lumuwal ang isang malaking kulapol ng patay na………..

Bulate!

Ang niresetang gamot? Combantrin.

(*Ang kathang isip na kwentong ito ay sanhi ng aking pagkalipas gutom.)

 

 

Short Time sa Sogo

(Ang sumusunod na artikulo ay rated PG-13.)

May mga establisimyento sa Pilipinas na hindi maganda at medyo makulimlim ang kanilang reputasyon. Makatarungan man o hindi, ay atin silang tinatagurian na hindi dapat puntahan ng mga taong may dangal. Kasama dito ang mga sauna, massage parlor, at motel. Ating iniisip na may mga nangyayaring “kababalaghan” sa mga establisimyentong ito.

Pero kung tutuusin ay mararangal naman ang mga ito. Dito sa Amerika, ay walang malisyang iniisip kung ikaw ay pupunta sa sauna o sa massage parlor. Sa Pilipinas lang kaya may mga extracurricular at happy ending na mga pangyayaring nagaganap sa mga lugar na ito?

Ang motel naman ay galing sa katagang “motorist hotel.” Ibig sabihin ito ay para sa mga manlalakbay. Muli, sa ibang bansa tulad ng Amerika, walang konotasyong masama kung ikaw ay matutulog sa motel. Ngunit sa ating bansa, ito ay kilala para sa “short time” lang. Tinatawag din natin itong “biglang-liko” sabay “biglang-yuko.” Dahil ba para sa mga naglalaro ng apoy lang ang lugar na ito, at tagpuan lang ba ito ng mga bawal na pag-ibig?

Lahat ba ng tao na pumupunta sa sauna, o massage parlor, o sa motel, ay may kabulastugang ginagawa?

Ako’y magkukumpisal: ako ay nag-short time sa Sogo. Oo, ‘yung kinikilalang “lover’s hotel” na hindi mo dapat puntahan, kaya No Go.

Pero bago ninyo ako husgahan, ay inyo munang pakinggan ang aking kuwento.

Mahigit dalawang taon na ang nakalipas nang ako’y biglaang umuwi ng Pilipinas, dahil malubha ang kalagayan ng aking ina. Siya ay naratay sa ospital ng UERM sa may Aurora Boulevard. Doon namin napag-alaman na kumalat na ang kanser sa kanyang boong katawan. Iyon na ring uwi kong iyon ang huli naming pagkikita ng aking ina.

Pangatlong araw matapos kong lumapag sa Pilipinas, at matapos kong lumagi sa UERM para bantayan ang aking nanay, ay sumaglit ako sa SM City Santa Mesa na katabi lang ng ospital, para mananghalian. Solo flight lang akong lumabas. Matapos kong kumain, ay bigla akong inatake ng napakatinding antok. Wala naman sigurong pampatulog ‘yung Jollibee na kinain ko. Marahil na rin sa aking pagod sa paglalakbay, pagod at puyat sa pag-aasikaso sa aking nanay, at grabeng jet-lag, ay hindi ko nakayanang labanan ang sobrang antok.

Aking inisip na kung babalik ako sa UERM, ay wala akong tutulugan doon. Kung ako’y maglalakbay patungo sa tirahan ng aking kapatid sa Quezon City kahit pa malapit lamang ito, ay baka hindi ako umabot at ako’y makatulog sa daan. At kahit pa sabi ng aking tita na malugod akong inaanyayahan na tumambay sa kanila sa may Pasig, ay lalong hindi ako aabot doon, at baka sa LRT pa lang ay mawalan na ako ng malay, dahil nahihilo na ako sa sobrang antok. Kung puwede nga lang humilata sa mga binibentang mattresses doon sa mall ay ginawa ko na.

Dito ko nakita ang Hotel Sogo na kadikit lang ng SM City Santa Mesa. Alam ko ring maraming mga motel (biglang-liko?) na malapit sa Santa Mesa, pero hindi ko na kailangan pang lumayo, dahil kaharap ko na mismo ang Sogo.

Hindi ko inalintana kung ano man ang persepsyon ng mga Pinoy sa lugar na ito at kung ano pa man ang sasabihin ng iba. Unang-una, wala naman akong tinatago. Isa pa, wala rin namang nakakakilala sa akin doon. Kaya’t binaybay ko na ang daan patungong Sogo.

Sa aking pagpasok at paglapit sa front desk, ay tinanong ako ng receptionist kung anong klaseng kwarto ang gusto ko, at kung gaano katagal ako lalagi doon. Dahil ang nais ko lang ay matulog ng ilang oras, kaya’t short time lang ang aking pinili, at basta ba may kama sa kuwarto ay sapat na sa akin. Hindi ko kailangan ng jacuzzi, o complimentary champagne, o ng disco ball, o ano pa mang romantic amenities.

Hindi ako tinanong ng receptionist kung may kasama ba ako. Siguro alam na nilang maraming nagche-check-in sa hotel ang hindi magkasabay kunwari sa pagdating, para hindi mahalata kung mayroon man silang tinatago. Siguro mayroon din silang “no questions asked” na policy para sa privacy ng kanilang mga customers.

Ako’y pumanhik sa silid na ibinigay sa akin. Maliit lamang ito, at kasya lang ang isang kama. Mala-bartolina ito dahil wala itong bintana. Mayroon naman itong gumaganang aircon at mayroon din itong TV, pero hindi ko na tinangkang buksan ang TV dahil wala naman akong balak manood. May maliit na banyo rin itong kasama na may shower. Malinis din naman ang silid, at tulad ng slogan nila, “so clean, so good.” (Wala po akong komisyon galing sa Sogo.)

Sa aking pagbulagta sa kama, ay tinakasan na ako ng aking ulirat. Nahulog na ako sa napakahimbing na pagtulog, at wala na akong namalayan pa sa aking kapaligiran. Para akong na-knock-out ni Pacquiao. Kung may mga kakaibang kaluskos, indayog, ungol, hikbi, sigaw o ano pa mang mga kababalaghan sa mga katabing kuwarto ay wala na akong alam.

Matapos ang tatlo o apat na oras ng malalim na pagtulog ay ako’y muling nagkamalay. Namalikmata ako sa aking pag-gising. Mga ilang sandali rin ang lumipas bago ako natauhan kung saang lugar ako naroroon.

Naninimbang akong lumakad na parang lasing patungo sa banyo. Matapos ang malamig na shower ay tuluyan na akong nagising.

Aking kinulekta ang aking gamit, at nanaog na sa lobby ng hotel. Aking sinauli ang susi ng kuwarto sa receptionist. Maaring nagtatanong ang tingin nito kung sino at nasaan ang aking kasama, o kalaguyo, o kulasisi. Wala akong imik na lumabas ng hotel, at hinayaan ko na lang ang mga matang nakamasid na humabi ng mga kwentong mula sa kanilang malikot na pag-iisip.

So long, farewell, and so I go, Sogo.

sm-centerpoint-sta-mesa

SM City Sta. Mesa and Hotel Sogo (next building)

(*photo from the web)

 

Intern Blues

The other day, I let our medical intern in the ICU place a dialysis catheter on one of our very sick patients. It is a minor surgical procedure of placing a thick catheter in the patient’s jugular vein using ultrasound for guidance. Of course she had lots of supervision, as one of our senior resident was assisting her, and I was around as well for support.

The intern was not able to place the catheter that quick being inexperienced, so it took a little longer doing the procedure. Though that is nothing out of the ordinary. This is normal for a teaching hospital, as interns and doctors-in-training has to start somewhere.

While we were doing the procedure, the patient became unstable, and then went into cardiac arrest. We called a Code Blue (a call for help on a patient having cardiac arrest). Moments later the whole room was teeming with hospital personnel responding to the code.

The patient survived and was stabilized after several minutes of furious cardiopulmonary resuscitation.

The intern was visibly shaken to what just happened. I saw her later in the workroom crying. One of the senior resident told me that the intern felt that it was her fault that led to the cardiac arrest.

However after extensive work-up, we found that patient has a weak heart to start with, and in fact was in congestive heart failure and kidney failure, and that was why he was in the ICU. Then he suffered a heart attack, that caused the cardiac arrest. It was just coincidental that it happened while we were placing the catheter. It was not a direct complication of the procedure.

I reassured the intern that it was not her fault, and gave her some words of encouragement, that this is all part of our work. Besides, this intern is good, intelligent, comes prepared on rounds, and has initiative to learn. I see a great potential in this young doctor. Her only fault is that she is new and inexperienced. But we all have been there.

I have been an attending physician in a teaching institution for a long time now. In fact five of my partners in our practice, who are now full pledged Pulmonary and Critical Care doctors are once my medical interns in the hospital. So at some point in time, I showed them the ropes. And now they are probably better than me, and once in a while I asked for their opinion in difficult cases.

I remember when I started my medical internship in a Columbia University-affiliated-hospital, I was not a “good” intern. At that time, I was a new arrival to the US from the Philippines, was new to the American system of medicine, and definitely not the sharpest among our batch. Compared to our star intern, a graduate of Johns Hopkins University, I was like a kindergarten. I was really lost and I struggled in the beginning. But I am thankful for my seniors and attending physicians who saw the rough potential in me. Though I would be lying if I tell you I was not lectured on at times, or even chewed and spewed.

At the graduation ceremony of my Internal Medicine Training, they gave me the “Tabula Rasa” award. It took me a while to figure out what it meant. But I guess I was really like a “blank slate” when I started, which what the Latin “Tabula Rasa” means. I must also had that blank stare like a deer in the headlights, that goes with my blank mind.

But as I said, we all have to start somewhere.

teaching-rounds

hospital teaching rounds, circa 1940’s

In some academic centers they have a very defined hierarchy. Even one year of seniority feel like a world of difference. The attending physicians act like demigods as they would climb up their high horses when they do their rounds. The attendings treat the medical residents as dirt. In turn, the senior residents treat the junior residents as dirt. The junior residents treat the interns as dirt. The interns treat the medical students as dirt.

It may be hard to admit, but I witnessed this hierarchical state of thinking when I was in my medical school in the Philippines. And being the medical student, I was at the bottom of the totem pole.

But I don’t buy into this old-school hierarchical philosophy and system that treats our inferiors like dirt. I adopted a philosophy of providing a more collegial environment which I believe is more conducive to learning even for the least of us. A resident, or an intern or even a medical student can approach me freely without fearing of being chewed on.

Back to my intern, I hope she’ll learn something from that difficult day. I know someday she will become a good, experienced and a well-rounded doctor too. And if someday she becomes the chief of the medical staff in this hospital, as she has a great potential, or becomes the head of a big-shot medical corporation, or even becomes the US Surgeon General, I hope she remembers me and the words of encouragement I gave her during one difficult day.

(*photo taken from reddit.com)

 

Humanap Ka Ng Panget

Siguro naman medyo humupa na ang “Miss Universe fever” sa ating bansa ngayon. Sa mga nakaraang araw ay tumutok ang buong mundo sa Pilipinas, kung saan ginanap ang Miss Universe pageant. Ipinasa na ni Pia ang korona kay Miss France bilang Miss Universe 2016.

miss-universe-2016

Sangayon ba kayo kung sino ang nanalo?

Siguro may listahan din kayo kung sino sa inyong tingin ang dapat nanalo sa Miss Universe. Tayong mga Pilipino ay mga numero unong kritiko at pulaero. Alam nating kung sinong maganda. Alam din natin kung sinong hindi. Siguro dahil marunong lang tayong kumilatis ng maganda.

Hindi rin naman siguro sa pagyayabang, ngunit nang magsabog ng kagandahan at kaguwapuhan sa mundo, ay marami sa ating mga kababayan ang nasa unahan kaya’t marami sa atin ang nabiyayayaan nito. Nakahabol din naman ako sa harapan. Walang kokontra!

Hindi rin makakaila na kadalasan ang ating kandidata sa mga beauty pageant, maging sa Miss Universe, Miss World, o Miss International, ay laging nasa top 10 o top 5. Alam na rin naman nating lahat na isa tayo sa mga bansang may ilang naging Miss Universe: Gloria Diaz (1969), Margarita Moran (1973), at Pia Wurtzbach (2015). Ang Amerika ay nagkaroon ng 8, pero siguro medyo luto, dahil sila ang nag-imbento ng Miss Universe.

Sabi nga nila, tayong mga Pilipino ay may mga paboritong pampalipas oras: basketball, karaoke, kainan, at siyempre pa, beauty pageant. Sa mga bayan-bayan kapag may piyesta, o kahit sa mga bara-baranggay lang, ay mayroon lagi tayong mga patimpalak ng pagandahan.

Kahit sa ating mga reliyosong selebrasyon, tulad ng Santacruzan o Flores de Mayo, ay pinuprusisyon ang mga reyna-reyna na magagandang dilag ng bayan. Kahit sa ating mga noontime TV show ay palasak ang beauty contest, tulad ng Miss Little Philippines, Super Sireyna, at Mr. Pogi.

Ngunit kadalasan kagandahan lang ang nagiging mahalaga para sa atin sa pagkilatis ng isang tao.

Pare #1: Dre, may bago akong girlfriend.

Pare #2: Maganda ba?

Pare #1: Mabait.

Pare #2: Pero maganda ba?

Pare #1: Matalino.

Pare #2: Pero maganda nga ba?

Pare #1: Magaling magluto.

Pare #2: Ang kulit mo naman, maganda ba?

Aamin ko, ang kagandahan ay isang tunay na yaman. Kung ikaw ay nabiyayaan nito, ay may lamang ka na sa buhay. Maraming pagsisiyasat ang nagsasabi na ang magagandang tao ay kadalasan mas madaling umangat o umasenso sa buhay.

Sa isang pag-aaral mula sa University of Wisconsin, ito’y nagsasaad na ang paghirang ng mga empleyadong magangandang lalaki o babae ay nakakatulong sa kalakalan ng negosyo. Siyempre, mas mataas din ang nagiging sweldo ng magaganda kumpara sa ibang katrabaho na may parehong kwalipikasyon. Kahit nga mga sanggol, sa isang pagsasaliksik, ay pinipiling tumingin sa magandang mukha.

Oo, ang mundo ay hindi patas. Ang buhay ay hindi patas.

Hindi ba meron pang mga payo o pamahiin ang mga matatanda, na kapag ikaw raw ay buntis o ikaw ay naglilihi, ay laging tumingin sa magaganda’t guwapo. Iwasan din daw tumingin sa mga panget at baka mapaglihian mo sila’t maging panget ang iyong anak.

Dahil ating kinikilingan ang magaganda, kaya ba ating tinutuya at inaapi ang mga panget? Sila ay laging tampulan ng ating mga biro.

Sa isang tindahan, may istambay na lasing:

Babae: Pabili nga po ng shampoo.

Tindera: Anong klase?

Babae: Iyong nagpapaganda.

Istambay: Ale, bili ka na rin ng bagong mukha, ang panget mo eh!

Babae: Eh ikaw, lasing!

Istambay: Bukas hindi na ako lasing, pero ikaw panget ka pa rin!

Hanggang katatawanan na lang ba ang mga panget? Kahit sa mga artista, hanggang komedyante at kontrabida na lang ba ang papel ng hindi mga guwapo at magaganda? Kung hindi magaling magpatawa sina Babalu, Rene Requiestas, Pooh, at Pokwang, sa tingin ninyo kaya ay sisikat sila?

Ako’y nasa kolehiyo nang sumikat si Adrew E. Una siyang nakilala dahil sa kanyang kantang “Humanap Ka Ng Panget.” Sabi ng kanyang kanta:

Kaya’t para lumigaya ang iyong buhay
Humanap ka ng panget at ibigin mong tunay
At kung hindi, sige ka puso mo’y mabibiyak
Mahiwalay man ang panget hindi ka iiyak ‘di ba?

Tila salungat ito sa likas nating mga Pilipino o kahit sa anumang lahi. Tayo’y namulat sa umiiral na kagawian na dapat tayong humanap ng maganda at guwapo para makasama natin sa buhay. Para sa atin, mga talunan lang ang humahanap ng panget. Hindi ko itatanggi, hindi ko sinunod ang payong ito ni Andrew E. Dahil ako’y nakapag-asawa ng mabait, matalino, magaling magluto, at siyempre maganda. Wala ulit kokontra!

Ngunit kung ating tutuusin ang panglabas na kagandahan ay hanggang sa balat lang ang lalim nito. Hanggang sa paningin lang nasusukat ito. Pagtinalupan mo ang tao, masasabi mo bang ang ganda ng apdo o ng baga, o kaya’y ng laman loob at buto-buto?

Isa pa ang panglabas na kagandahan ay pansamantala lang at madaling lumipas. Ang magaganda ngayon kapag sila’y tumanda ay magiging kulubot din ang kanilang mukha, maliban na lang kung ipaunat nila ito sa kanilang plastic surgeon. Ika nga ni Bob Ong, “sa paglipas ng panahon, maging ang mga crush ng bayan nagmumukha ding pandesal.”

Ang totoong kagandahan ay wala sa panlabas na itsura lang. Ang tunay na kagandahan ay nangagaling sa loob ng tao. Hindi ko sinasabing mula ito sa atay. O sa bituka. Ang ibig kong sabihin ay galing sa puso o sa karakter ng isang tao. Ang kagandahang ito ay hindi kukupas. At ito rin sa mata ng langit ang tunay na kagandahan na dapat nating hanapin.

1 Samuel 16:7 “Sapagka’t hindi tumitingin ang Panginoon na gaya ng pagtingin ng tao: sapagka’t ang tao ay tumitingin sa mukha, nguni’t ang Panginoon ay tumitingin sa puso.”

Hindi ko sinasabing humanap ka ng panget. Ang sa akin lang ay kung maghahanap ka ng maganda, huwag lang mata ang iyong gamitin. Maghanap ka ng may tunay na kagandahan.

(*photo from web news)

 

 

Who is Tiagong Tigas?

I was watching an NBA game on TV the other night, when a flash of insanity (or genius) hit me. And it’s not even a full moon.

I wondered if NBA basketball players would play for the Philippines, would they take on a more local-sounding name?

Back in my childhood days, during Toyota vs. Crispa rivalry, and during Robert Jaworski’s heyday, an American import played for Toyota. His name was Andrew Fields. However we joked around that his adopted Filipino (Tagalized) name was Andres Bukid. As you know, San Andres Bukid is a district in Manila.

So here’s my list of Filipinized names of current NBA players:

1. Tiagong Tigas – James Harden (Houston Rockets)

2. Juaning Pader – John Wall (Washington Wizards)

3. Dong Tampisaw – Dwayne Wade (Chicago Bulls)

4. Esteban Sabaw – Stephen Curry (Golden State Warriors)

5. Gurang Kaladkarin – Goran Dragic (Miami Heat)

6. Atincupung, Ging-ging – Antetokounmpo, Giannis (Milwaukee Bucks)

7. Kebong Pag-ibig – Kevin Love (Cleveland Cavaliers)

8. Jimeno Mayordomo – Jimmy Butler (Chicago Bulls)

9. Damong Luntian – Draymond Green (Golden State Warriors)

10. Tonying Pumarada – Tony Parker (San Antonio Spurs)

11. Kembot Lumakad – Kemba Walker (Charlotte Hornets)

12. Dekdek Bulaklak – Derrick Rose (NY Knicks)

13. Tiagong Biyak – Tiago Splitter (Atlanta Hawks)

14. Rodeng Bakla – Rudy Gay (Sacramento Kings)

15. Pablong Saksak – Paul Pierce (LA CLippers)

Can you think of anybody else? I like to hear from you.

NBA: Indiana Pacers at Houston Rockets

(*photo from the web)