Mga Anino sa Malaking Puno

Sa tabi ng aming bahay ay may isang matandang punong kahoy . Ito ay malaking oak tree (parang bang balete?). Siguro ay maraming taon na itong saksi sa mga hindi pangkaraniwang pangyayari sa kanyang kapaligiran. Magaspang na magaspang na ang balat nito, at hukot na ang mga sanga. Ngunit malawig at mayabong pa rin ang mga dahon nito na tumatabing sa liwanag, at lumilikha ng malawak na anino.

ang aming malaking puno

Minsan isang takipsilim, nang nagsisimula nang bumalot ang dilim, ay may nakita akong isang malaking nilalang na nakahapo sa aming puno. Matalim ang kanyang mga tingin na para bagang nag-aabang ng kanyang madadagit. Bigla itong lumayas nang maramdaman nitong nasulyapan ko siya.

Sa ilalim ng puno ring ito, ay may pagkakataong nakakakita ako ng mga nakatalungkong maliliit na mga anino, na mabilis na tumatakas kapag ako’y papalapit na. Marahil sa loob ng punong ito sila naninirahan, dahil may malakwebang butas ito na malapit sa lupa.

Sa madaling araw naman, kapag nag-aagaw na ang liwanag ay may mga naririnig kaming mga nakakabighaning awit na para bang sumasamo, na nanggagaling sa malaking punong ito. Sa gabi nama’y mga nakakakilabot na huni na parang sigaw ang bumabasag sa katahimikan ang aming naririnig.

Subalit bago tuluyang sakmalin ng lagim ang inyong puso, sanhi ng inyong malikot na pag-iisip, at akalaing tikbalang, nuno sa punso, dwende, at mga engkantada ang naglalagi sa aming matandang punong kahoy, ay hindi ito gayon. Dahil lawin, mga squirrel, chipmunks, cardinals at kuwago ang aking tinutukoy na dumadalaw sa aming oak tree.

Suwail sa Pamahiin: Ikalawang Yugto

Mawalang galang na po ulit sa ating mga matatanda, ngunit muli akong mangangahas na suwayin ang mga nakagisnan kong pamahiin.

bathing and washing in the river (photo courtesy from Baliktanaw)

1. Magsabi na “Tabi-tabi po”, kapag lulusong sa ilog o tatahak ng gubat. Ito ay paghingi ng pahintulot sa mga engkanto at mga espiritu na nakatira doon, upang hindi ka nila saktan.

Alam kong maraming Pilipino ang naniniwala sa mga engkanto, ngunit mayroon din namang hindi naniniwala sa mga ito. Isa na ako dito.  Sa aking pananaw, ay mas mabuti kung sa mga buwaya at ahas ka  mag-ingat, kapag tumatawid ng ilog at gubat. Mabuti ring humingi ng pahintulot sa taong may-ari ng lupa kapag tatawid sa lugar na may nakapaskil na “No Trespassing”, lalo na’t may kasunod na babalang “Beware of the Dogs”.

2. Magsabi ng “Pwera usog” kapag bumabati sa mga sanggol o bata, o lawayan ang kanilang pusod, para hindi mo sila mausog.

Ang paniniwala sa usog ay unique sa ating mga Pilipino. Walang scientific o medical na batayan ang paniniwalang ito, kahit marami nang pagsasaliksik ang naisagawa tungkol dito. Para sa akin, mas makakasama pa ang paglalagay mo ng laway sa pusod ng sanggol kung hindi pa tuyo ang sugat: hindi usog, kundi rabies ang maari mong maibigay sa bata.

3. Ang maliit na burol ng langgam sa ilalim ng bahay ay isang palatandaan ng magandang suwerte.

Hindi ito totoo.  Sa katotohanan, ito ay maaring sanhi ng peste, lalo na kung ang mallit na burol ay pugad ng anay o iba pang nakakapinsalang insekto. Kaya tumawag ka na ng exterminator. (Hindi Terminator, exterminator!)

4. Huwag sumipol sa gabi; ito ay pag-iimbita ng masamang espiritu.

Hindi ako naniniwala dito.  Ang masama para sa akin ay sipulan ang isang babae, lalo na kung kasama niya ang maton na boyfriend niya. Tiyak na bugbog ang abot mo. Huwag mo ring sipulan ang mga lasing na nag-iinuman sa kanto, kung gusto mo pang mabuhay.

5. Kapag nakagat mo ang iyong dila, ito ay tanda na may nakaalala sa iyo.

Hindi ako bilib dito. Ang mas maiging payo ay ang paalala, lalo na sa mga tsismoso at tsismosa, na kagatin ang iyong dila kapag ikaw ay natutuksong magsalita ng masama o manglait ng iyong kapwa. Ito ay tanda ng mabuting pakikipag-kapwa.

6. Iunan mo ang iyong libro sa iyong pagtulog upang ikaw ay maging matalino at palatandain.

Walang katotohan ito. Magkaka-stiff neck ka lang, lalo na kung makapal-kapal at hard-bound yung libro na iyong iuunan. Maari pang mabasa lang ng laway mo ang iyong libro.  Mas epektibo kung iyong babasahin at pag-aaralan ng mahusay ang iyong aklat. Ito ang magpapatalino sa iyo.

7. Huwag turo nang turo kapag ikaw ay nasa parang o nasa gubat, at baka ikaw ay ma-nuno (sa punso).

Hindi rin po ako naniniwal sa mga nuno sa punso.  Ang mas magandang payo para sa akin, lalo na sa mga misis: Huwag turo nang turo kapag kayo ay nag-wi-window shopping sa Mall, at baka ikaw ay iwan ng iyong mister dahil sa pagka-“Bilmoko” mo. Mas masaklap pa ito sa nanuno!

nuno sa punso (image from Wikipilipinas)

Ipagpaumanhin po ninyo sana ang aking kapangahasan. At kung magalit man sa akin ang mga engkanto at nuno sa punso, malakas ang aking loob, dahil alam kong wala naman sila dito sa Iowa. Kaya?